'
Temat dniaPolicjanci będą sprawdzali stan oświetlenia w pojazdach Gmina DrwiniaInauguracja kolejnego roku UTW w Drwini Powiat BocheńskiUczniowie powiatowych szkół otrzymali stypendia
Bezpieczeństwo publicznePijani kierowcy na drogach powiatu bocheńskiego

JESZCZE POLSKA NIE ZGINĘŁA...Drukuj




Rok 1772 to początek ponad 100 letniej okupacji Polski przez państwa ościenne, agresywne i zaborcze: Prusy (Niemcy), Rosję i Austrię, to utrata niepodległości i suwerenności.


Słabość naszego państwa, wynikająca z interesów uprzywilejowanych grup społecznych, anarchii, a przede wszystkim zaborczej polityki sąsiednich państw sprawiła, że Polska utraciła swoją wolność, a jej terytorium w ramach porozumienia podzielili między siebie agresorzy.

W rozbiorach Polski w 1772 roku Rosja zagarnęła część terytorium Polski (~92 tys. km2) na którym mieszkało 14000 tys. Polaków. Prusy anektowały ~36 tys.km2 z 580 tysiącem mieszkańców. Natomiast Austria włączyła do swojego terytorium obszar ~83 tys. km2 z 2360 tys. Polaków, mieszkańców Polski południowej.

Grobla, jako tzw. królewszczyzna w 1773 roku została przejęta przez rząd austriacki i włączona do Rządowego Dominium Niepołomickiego. Z chwilą kiedy Wisła stała się granicą pomiędzy Rosją i Austrią mieszkańcy prawobrzeżnej Wisły utracili możliwość kontaktów ze stroną zawiślańską.. W takiej sytuacji Grobla i Trawniki oraz Świniary a także Krzykówka i Ispina zostały pozbawione swoich parafii : w Starym Brzesku, Hebdowie i Nowym Brzesku. Parafia w Mikluszowicach przejęła wiernych z nad Wisły.

W tym czasie ludziom w Galicji żyło się biednie. Duże kontrybucje nakładane z dochodów na mieszkańców. Chłop musiał oddać ~ 42% dochodów na rzecz Dominium. Pozostałe zbiory z uprawy ziemi wystarczały na wyżywienie rodziny, opłacenie różnego rodzaju podatków i danin. Całodzienna dieta to: ziemniaki, chleb, kapusta, mleko. Pod koniec XIX wieku duże przeludnienie, brak możliwości jakiejkolwiek pracy zarobkowej, sprzyja ruchowi emigracyjnemu za chlebem do: Francji, Belgi, „na Saksy” czy do Ameryki. .

W czerwcu 1914 roku w czasie oficjalnej wizyty w Sarajewie, stolicy Bośni i Hercegowiny zostaje zamordowany austriacki następca tronu arcyksiążę Ferdynand. Austria wypowiada wojnę Serbii.. Państwa Europy powiązane układami stają się uczestnikami rozgrywek wojennych. Również państwa z poza kontynentu. Europy przystępują do tej straszliwej wojny, którą historia zapisze jako Wielka Wojna Światowa. Ogłoszono mobilizację, skutkiem czego do wojsk zaborczych powołano setki tysięcy mężczyzn, również w trzech zaborach. Polacy walczyli przeciwko sobie, w mundurach wrogich dla Polaków armiach.
Walki pomiędzy zaborczymi wojskami toczyły się na ziemiach Polski. Kilkakrotne przewały frontów poczyniły ogromne straty, a u ludzi wielkie cierpienia.

W czasie wojny , która trwała ponad cztery lata, śmierć i zniszczenia dosięgły także mieszkańców Grobli. Do dziś cmentarz wojskowy na grobelskim cmentarzu przypomina o tej straszliwej wojnie.

Jarosz, Szczygieł Adam, Twardowski, Mrukot to inwalidzi wojenni, a Szelegieniec, Gąsiorek, Podsiadło, Lany nie powrócili z wojny. Szczygieł W. spędził cztery lata na Syberii, który w czasie potyczki pod Pińczowem dostał się do niewoli.

Rok 1918. Koniec wojny . Wieś wyniszczona przez wojska walczące i nie tylko, wkroczyła w okres odzyskanej wolności i organizowania się w nowej rzeczywistości, w Ojczyźnie Niepodległej. Granica na Wiśle przestała istnieć, za Wisłą już nie ma Kozaków i straży granicznej, komora celna w Sierosławicach (Grobli) jak również tzw. „Kasarnia” zostały rozwiązane.

W grudniu 1918 roku zostaje zorganizowana: Gmina Jednostkowa Grobla, której przewodnictwo objął Jan Zgraja, jako wójt gminy. Natomiast Wojciech Szczygieł, który powrócił z Sybiry w dniu 30 listopada, a już w grudniu zostaje sekretarzem i rachmistrzem gminnym. Konstytuuje się 24 osobowa Rada Gminna. Gmina staje się jednostką organizacyjną dla: Trawnik i Grobli, a także Świniar.
.
Nasza wioska w 1921 roku liczyła 1860 mieszkańców , którzy zamieszkiwali w 334 domach. Parafia Rzym – kat, Szkoła, Zarząd Lasów, Spółka Wodna, Poczta, policja gminna, oglądacz bydła i uboju, drożnik, wałowy to instytucje lub stanowiska działające i wykonujące czynności na rzecz mieszkańców i gminy.
Gmina organizuje wszelaką pomoc mieszkańcom w granicach możliwości. Między innymi w dokumentach urzędu są odnotowane takie sprawy jak: prośba o zasiłek dla powracających z wojny: Franciszka Plaszowskiego, Jana Plaszowskiego, Franciszka Sarary, Bolka Stefana, którym wypłacono po 90 koron.. Gmina również załatwiała prośby i podania o odszykowania wojenne, obniżenie podatków, jak również pomoc w zakupie materiałów budowlanych .Kasa oszczędności zwana Spółką Oszczędności i Pożyczek w Grobli oraz Kasa Stefczyka, to instrumenty przeciwko lichwie.
Mieszkańcy Grobli działają: w Kole Gospodyń, Straży Pożarnej, Orkiestrze. We wsi pracują również : szewcy, krawcy, stolarze, cieśle, kołodziej, rzeźnik, specjalista od słomianych prac (strzech), położne i inne zawody wykonujące prace na zlecenie. Bardzo ważną rolę w życiu wsi spełniali kowale (3 kuźnie), którzy świadczyli swoje umiejętności mieszkańcom. W pełni zabezpieczały potrzeby mieszkańcom .Naprawa sprzętu rolniczego, okucie koni czy współpraca z kołodziejem w procesie wytwarzania wozów i bryczek - to zakres ich fachowej i umiejętnej pracy w zawodzie, którego nauczyli się jako czeladnicy u majstrów lub w wojsku. Krótko działa spółka mleczarska, która skupowała mleko od gospodarzy. Sklepy grobelskie, to punkty zaopatrzenia ludności w niezbędne towary. W handlu aktywni byli również nasi grobelscy Żydzi.
.Dzięki kilku przeprawom promowym i łodziami przez Wisłę i Rabę, mieszkańcy zbywali swoje produkty na targach w Uściu Solnym i Brzesku. Poważniejsze zakupy i zbytu załatwiano w Bochni na czwartkowych jarmarkach.

Odzyskana Niepodległość nie jest nam dana na zawsze. Dlatego aby ją zachować należy działając w jedności, bronić jej wartości. Minione 100 lat po odzyskaniu niepodległości w 1918 roku, szczególnie mieszkańcom wiekowym, jest pamiętliwe. Jakże czasami kruche były momenty z zachowaniem tego co nam wywalczyli i przekazali nasi ojcowie.

Niech te kilka zebranych myśli będzie przyczynkiem dla uczczenia stulecia odzyskania Niepodległości.

Emil z Gliwic
(Listopad 2018)

Komentarze

#1 | M. T. dnia 12 listopad 2018 14:31
Piękna ta rocznica i piękne - mimo pewnych zgrzytów - jej obchody. STO LAT to jakby spełnienie życzeń ze stereotypowego toastu. Ale sto lat to z grubsza 36500 dni, przeżywanych w bardzo różny sposób przez naród, mniejsze i większe społeczności, wreszcie jednostki.
Zajmę się tylko narodem. Jako taki miał prawo do radości: odzyskał swoje państwo, granice, możliwość pokazania czy i jak potrafi samodzielnie się rządzić. Że daleko mu (nam) w tym względzie do ideału, widać gołym okiem dziś, widać też było już w 20-leciu międzywojennym. Mieszkańcy takiej wsi jak Grobla o niedostatek oskarżali oczywiście władze, nie wierząc w jej tłumaczenia, że to efekt ogólnoświatowego kryzysu.
Nie bezpodstawnie pisali o tym wybitni ówcześni literaci. Obrazy niedoskonałości w sprawowaniu władzy i skutki tegoż znajdujemy i u Żeromskiego (Przedwiośnie), i u Nałkowskiej (Granica), i w wielu utworach poetyckich.
Zdeklarowany admirator J. Piłsudskiego Juliusz Kaden Bandrowski, skądinąd "skoligacony" z grobelską ziemią, jest autorem zwrotu "radość z odzyskanego śmietnika" ("Generał Barcz"Wink.
Ale gdy nadeszła chwila próby - realne zagrożenie ponowną utratą niepodległości, poeta (W.Broniewski) potrafił napisać
Są w Ojczyźnie rachunki krzywd
Obca dłoń ich też nie przekreśli
Ale krwi nie odmówi nikt
Wytoczymy ją z piersi i z pieśni.
No i przelewaliśmy tę krew za siebie i za innych, żeby po latach osądzać, które ofiary są bardziej słuszne.
Obyśmy w nowym stuleciu umieli trafniej wyciągać wnioski z przeszłości i nie dawali powodu do konkluzji, jaką usłyszałam od mojego wiekowego ojca, zniechęconego powiększającą się biurokracją i stopniowym zanikiem ładu społecznego. Ta konkluzja była krótka: NIE BYŁO JAK ZA AUSTRYJE!
Niechby stwierdzenie, że NAJLEPIEJ BYŁO/JEST W POLSCE, stało się zasadne nie tylko w narodowe święta i nie tylko wśród tych, którym "się udało".

Dodaj komentarz

Nick:




Oceny

Tylko zarejestrowani użytkownicy mogą oceniać zawartość strony
Zaloguj się lub zarejestruj, żeby móc zagłosować.

Brak ocen. Może czas dodać swoją?

Reklama

Pogoda

pogoda

Ankieta

Brak przeprowadzanych ankiet.